momentum

Τεύχος 2|02*—2012.04.06 12:00

EKTAKTH ΑΝΑΡΤΗΣH:
***Η αποστρατικοποίηση του Ερημίτη
ΘΑΛΑΣΣΟΚΡΑΤΕΙΡΕΣ ΣΤΑ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ «ΔΙΕΘΝΗ ΣΤΕΝΑ»

Η αποστρατικοποίηση

του Ερημίτη

ΘΑΛΑΣΣΟΚΡΑΤΕΙΡΕΣ ΣΤΑ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΑ «ΔΙΕΘΝΗ ΣΤΕΝΑ»

«Οι βόρειοι και νότιοι πορθμοί της Κέρκυρας πρέπει να καταστούν
απροσπέλαστοι, με οχυρώσεις στις εκατέρωθεν ακτές»

ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ, Π. Αι Αξιώσεις της Ελλάδος. Αθήναι 1945. 

Η πρόθεση παραχώρησης του «Ερημίτη» για χρήση 100 ετών, δηλαδή η παραχώρηση δικαιώματος «επιφανείας» που παραπέμπει στο Ρωμαϊκό δίκαιο και τις φεουδαλικές προεκτάσεις του,[1] προκάλεσε την κλιμακούμενη αντίδραση των τοπικών φορέων. Και ενώ η δημόσια συζήτηση διογκώνεται παίρνοντας τις διαστάσεις που, δικαίως, της αναλογούν, «πρόσκομμα» στον σχεδιασμό αποτελεί και η λειτουργία του «Ναυτικού Οχυρού» του Αγίου Στεφάνου, το οποίο στεφανώνει το υγροτοπικό οικοσύστημα θυμίζοντας τη γεωπολιτική του αξία.[2]

Η ετοιμότητα της Ελληνικής Πολιτείας να τροποποιήσει τη διάταξη της αμυντικής της οργάνωσης με κριτήρια ξένα στη θεωρία του πολέμου και τη στρατηγική, προξενεί εύλογο προβληματισμό, ο οποίος δεν αμφισβητείται ούτε καν από τις «τιμώμενες» από την κριτική αρμόδιες αρχές.[3] Εδώ πολύ περισσότερο θα ιστορήσουμε πώς τα νερά που ελέγχονται από το φυλάκιο στον Ερημίτη έγιναν στις απαρχές του Ψυχρού Πολέμου το «πολεμικό θέατρο» ενός θερμού επεισοδίου, που χρησιμοποιήθηκε για την κατοχύρωση νέων κανόνων του Δικαίου της Θάλασσας και, τελικά, για την αποψίλωση της εξουσίας των παράκτιων κρατών υπέρ της (εκάστοτε) «θαλασσοκράτειρας». Ενδεχομένως, τότε, ήταν η «αποστρατικοποίηση» της Κέρκυρας, επιβεβλημένη με την Ένωση, η οποία μετασχηματιζόταν. Και ίσως, σήμερα, η ίδια αναβιώνει – με «χρυσά κλουβιά» ή «κλούβια μυαλά»…

Corfu Channel Incident:
αγγλοαλβανικό θερμό επεισόδιο 
«Βόρειο Στενό Κερκύρας» (“North Corfu Channel”), ονομάζεται ο πορθμός ο οποίος χωρίζει τη βορειοανατολική απόληξη της νήσου από τα απέναντι ηπειρωτικά παράλια της Αλβανίας, συνδέοντας τη «Θάλασσα της Κέρκυρας» με τη «Θάλασσα της Χιμάρας».[4] Το ναυτικό φυλάκιο του Ερημίτη εποπτεύει – όπως και ο βενετικός προκάτοχός του: η φρουρά «γουάρδια» – αυτό τον πορθμό, που θεωρείται διεθνούς σημασίας εμπορικός και πολεμικός δίαυλος, «διεθνής αρτηρία» (“international highway”) κατά τον Βρετανικό ορισμό. Όμως τα χερσαία ελληνοαλβανικά σύνορα τοποθετήθηκαν στη νότια «είσοδο» του στενού,[5] και καθώς το πλάτος του κυμαίνεται μεταξύ 1-6,5 μιλίων, το σύνολο του διαύλου μοιράστηκε εξίσου σε ελληνικά και αλβανικά χωρικά ύδατα, χωρίς διεθνή ύδατα.

«Επεισόδιο της Κέρκυρας» (“Corfu Incident”) αποκλήθηκαν 2 θερμά επεισόδια που κλιμάκωσαν μία Βρετανο-Αλβανική διένεξη στο Στενό. Στα τέλη του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις Βρετανών-Αμερικανών είχαν επεκταθεί εντός της Αλβανικής επικράτειας.[6] Έπειτα, τον χειμώνα 1944-1945, ο Βρετανικός στόλος έκανε ναρκαλίευση στο Βόρειο Στενό, στον Κόλπο του Αυλώνα και τις προσβάσεις του Δυρραχίου.[7] Όμως την 15η Μαΐου 1946, δύο Βρετανικά καταδρομικά που κινούνταν στα ανοιχτά των Αγίων Σαράντα προς την Κέρκυρα βλήθηκαν από την Αλβανία. Δεν χτυπήθηκαν, δεν ανταπέδωσαν, και η ένταση εκφυλίστηκε.[8]

Όμως η σύγκρουση υποτροπίασε. Την 22α Οκτωβρίου 1946 Βρετανική μοίρα 4 σκαφών κινήθηκε από την Κέρκυρα προς το Βόρειο Στενό. Εδώ το αντιτορπιλλικό «Σώμαρεζ» προσέκρουσε σε νάρκη στα ανοιχτά των Αγίων Σαράντα, ενώ και το δεύτερο αντιτορπιλλικό που έσπευσε να το ρυμουλκήσει, το «Βόλατζ», προσέκρουσε σε δεύτερη νάρκη λίγο αργότερα.[9] Τις εκρήξεις ανέφερε στην Ελληνική ναυτική διοίκηση της Κέρκυρας το παρακείμενο φυλάκιο στην Κουλούρα και το τοπικό νοσοκομειακό και ιατρικό δυναμικό τέθηκε σε ετοιμότητα για να περιθάλψει τους τραυματίες. Στην πόλη κατέπλευσε ο πληγείς στολίσκος ενώ συνέρρεε ο Βρετανικός στόλος της Μεσογείου που ανέμενε, πλαισιωμένος και από Ελληνικά πολεμικά, στο Αργοστόλι, και το αεροπλανοφόρο «Ωκεανός» από τα βορειοδυτικά της Κέρκυρας.[10] Ο τελικός απολογισμός: 44 νεκροί και 42 τραυματίες.[11]

Στο επιχειρησιακό επίπεδο, η Βρετανία είπε την τελευταία της λέξη την 13η Νοεμβρίου 1946: Βρετανικός στόλος επανέλαβε τη ναρκαλίευση στο Στενό, χωρίς, και εύλογα, να εξαιρέσει από την έρευνά του τα Αλβανικά χωρικά ύδατα, όπως είχε αξιώσει η Αλβανία. Κατά την επιχείρηση αυτή καταστράφηκαν ή ανασύρθηκαν συνολικά 22 μεγάλες νάρκες Γερμανικής κατασκευής τύπου GY (με γόμωση 600 λιβρών).[12]    

«Διεθνή Στενά» αντί αποστρατικοποίησης   
Τις 30 Σεπτεμβρίου του 1947 η Βρετανία έφερε την υπόθεση στο Διεθνές Δικαστήριο. Άνοιξε έτσι μία μακροχρόνια διελκυστίνδα που ολοκληρώθηκε με τον τελικό καταλογισμό αποζημίωσης για την καταστροφή τη 15η Δεκεμβρίου 1949. Πέρα από την (επιβεβλημένη) απόδοση ευθυνών για τη δολιοφθορά, το σημαντικό από απόψεως Διεθνούς Δικαίου ήταν ότι το Δικαστήριο αποδέχτηκε και κατοχύρωσε ως «νομολογία» (ως προηγούμενο) τη Βρετανική θεώρηση που χαρακτήριζε «διεθνή αρτηρία» το Βόρειο Στενό της Κέρκυρας – αλλά και το πλήρες θεωρητικό υπόβαθρο περί εθιμικής ισχύος του δικαιώματος διέλευσης εμπορικών και πολεμικών σκαφών σε ανάλογες περιπτώσεις, με περιορισμό της εξουσίας των παράκτιων κρατών στα χωρικά τους ύδατα.[13]

Η χρονική συγκυρία της ρητής εφαρμογής αυτής της αρχής στην περίπτωση της Κέρκυρας, την επαύριον του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, με «επισπεύδουσα» τη Βρετανία, δεν στερείται σημασίας. Προκειμένου να επιβάλλει την Ένωση το 1864, η θαλασσοκράτειρα δέχτηκε «διηνεκή ουδετερότητα» (αποστρατικοποίηση) της Κέρκυρας και κατακρήμνισε τις οχυρώσεις που την καθιστούσαν έναν γεωπολιτικά ζωτικό ναύσταθμο.[14] Ωστόσο, η επαναστρατικοποίηση της νήσου από την Αντάντ το 1915, η κατοχή της πόλης από την Ιταλία το 1923, και καταληκτικά η παγκόσμια λαίλαπα που ρήμαξε τον τόπο μεταξύ 1940-1944 αποψίλωσαν τα δικαιώματα της Βρετανίας να επικαλείται την παρωχημένη εκείνη ρύθμιση.[15] Αίφνης λοιπόν το νέο επεισόδιο της Κέρκυρας νομιμοποιούσε τον μετασχηματισμό της αποστρατικοποίησης σε υποχρέωση ανοχής διελεύσεων.

Κυριαρχία υπό διηνεκείς περιορισμούς
Από το 1863 γινόταν αποδεκτό ότι η ουδετερότητα της Κέρκυρας «κατέστρεφε ουσιωδώς» την Ελληνική κυριαρχία στη νήσο.[16] Εξήντα χρόνια μετά, κάθε επίκληση της αποστρατικοποίησης αποφεύχθηκε (ή αποσιωπήθηκε) στην πιο κρίσιμη συγκυρία: το 1923, όταν η Κέρκυρα καταλήφθηκε από την Ιταλία με πρόσχημα συνοριακό επεισόδιο στην Αλβανία, και η προερχόμενη από τη Μικρασιατική Καταστροφή χώρα επαφίετο στις πιέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων. Η αξιοθαύμαστη «σιωπηρή» πολίτευση δικαιώθηκε: η Βρετανία ανταποκρίθηκε με συναίσθηση του «ηθικού» της καθήκοντος – δεν εξάρτησε δηλαδή τη στάση της από Ελληνική δήλωση, που θα αναβίωνε αυτόματα το καθεστώς ουδετερότητας.[17]

Ούτως ή άλλως από το 1923 η καθημαγμένη Ελληνική Πολιτεία αντιμετώπιζε ναυτική «πολιορκία» της φασιστικής Ιταλίας, που καλόβλεπε την Κέρκυρα, αλλά κατείχε, κυκλωτικά, και τη Δωδεκάνησο.[18] Ακόμη και το Αδριατικό αντίπαλον δέος της Ιταλίας, το βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας, επιχείρησε κατά τα τέλη της δεκαετίας του 1920 να εδραιώσει, με το ναυτικό του, δικαιώματα στη νησίδα του Βίδου![19] Παραταύτα, το ναυτικό «αμυντικό δόγμα» όρισε το 1926 ως «Ναυτική Αμυντική Περιοχή» τη «Δυτική Ελλάδα»(sic) με έδρα την… Πάτρα![20] Τούτο το παράδοξο σήμαινε υποστροφή της Ελληνικής Πολιτείας στην αποστρατικοποίηση της Κέρκυρας, η απειλή κατά της όποιας θα προσέκρουε (ευκταία) στη μακρά σκιά του Βρετανικού στόλου της Μάλτας.[21]

Η προϊστορία αυτή εξηγεί το γιατί το 1945, την επαύριον του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, με την Ιταλία ταπεινωμένη και τις πάγιες Ελληνικές αξιώσεις επί της Βορείου Ηπείρου να εγείρονται ξανά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων των νικητών,[22] ο υποναύαρχος Περικλής Αργυρόπουλος αξίωνε να καταστεί απροσπέλαστος πρώτα και κύρια ο «βόρειος πορθμός» της Κέρκυρας με «οχυρώσεις στις εκατέρωθεν ακτές» (βλ. παράθεμα στην αρχή). Η γλαφυρή διατύπωση αποκαλύπτει το εύρος των συνεπειών του «Επεισοδίου της Κέρκυρας» που εκβιάζεται το 1946 και τα αίτια που αποστασιοποιούν την (εμφυλιακή!) Ελλάδα από τη μετέπειτα δικαστική διελκυστίνδα.

Από την άλλη, τον καινοφανή περιορισμό της Ελληνικής κυριαρχίας στα «Διεθνή Στενά» της Κέρκυρας εξισορροπεί η σιωπηρή εγκατάλειψη του δόγματος «διηνεκούς ουδετερότητας» (αποστρατικοποίησης) της νήσου. Η Βρετανία υποχωρεί πια από τη δεσπόζουσα θέση της στην Ελλάδα στην οποία υπεισέρχονται οι ΗΠΑ με τη διακήρυξη του «Δόγματος Τρούμαν» (1947), ενώ τη νέα τάξη πραγμάτων επισφραγίζει η εισδοχή της χώρας στο ΝΑΤΟ (1952). Τους πρώτους μεταπολεμικούς χρόνους το Βόρειο Στενό επιτηρείται αυστηρά από φυλάκια: Κουλούρα, Αγία Αικατερίνη (Αντινιώτη).[23] Μετέπειτα, το 1956, η σύσταση του «Ναυτικού Οχυρού Κερκύρας» στον (υπό «αξιοποίηση» σήμερα) Ερημίτη, υποδηλώνει την άρση των προγενέστερων περιορισμών της Ελληνικής κυριαρχίας.[24] Το ότι η Ναυτική Διοίκηση, η λεγόμενη της «Δυτικής Ελλάδος», μετονομάζεται επίσης το 1958 σε «Ναυτική Διοίκηση Ιονίου»[25] συνιστά επιλογή με ανάλογο συμβολισμό.                  
    
Γενναίος, νέος κόσμος:
μία… τουριστική «αποστρατικοποίηση»!
Έκτοτε μεσολάβησαν, αναμφίβολα, κοσμοϊστορικές ανακατατάξεις. Επειδή όμως η Γεωγραφία είναι (σε αντίθεση με την Ιστορία) μία μεροληπτική κυρία, η γεωγραφική σημασία του διαύλου, όπως ακριβώς και της Κέρκυρας στην ολότητά της, απλά «μεταγλωττίστηκε», εντασσόμενη σε νέες «αφηγήσεις», χωρίς να περιοριστεί. Ποιές είναι οι νέες «αφηγήσεις»; Είναι βέβαια οι Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ) ή/και οι νησιωτικές υφαλοκρηπίδες, τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων του Ιονικού «Ελντοράντο», το αιολικό δυναμικό των Διαποντίων, οι χαράξεις ενεργειακών και επικοινωνιακών διηπειρωτικών διασυνδέσεων Βαλκανίων-Ιταλίας που διασταυρώνονται (ανεξαιρέτως!) στον δίαυλο και τους προθαλάμους του.[26] Ωσαύτως: οι γεωγραφίες του σταθμισμένου  περιβαλλοντικού ρίσκου που ακολουθούν τα «μίγματα» των παραπάνω εναλλακτικών επιλογών.

Βέβαια ανάμεσα στο παρελθόν και το άδηλο μέλλον παραμένει σφηνωμένο το παρόν: τουριστική μονοκαλλιέργεια που χλευάζει κάθε διαφορετική θεώρηση.[27] Έτσι το ναυτικό φυλάκιο του Ερημίτη (μέχρι πρότινος και της Αγίας Αικατερίνης, σε περιοχή NATURA 2000!), προορίζεται να «εντοιχιστεί» σε ένα πρότζεκτ εντατικής τουριστικής ανοικοδόμησης. Εξάλλου το πεδίο βολής στον Άη Γιάννη εγκαταλείφθηκε σιωπηρά με την εγκατάσταση πάσης φύσεως επιχειρήσεων – και κορωνίδα γιγάντιο συγκρότημα από (τόσο αναγκαίες στην Κέρκυρα των 200 χιλιομέτρων ακτογραμμής!) πισίνες. Ενώ η βάση υποβρυχίων στην Αλύπα της Παλαιοκαστρίτσας αφέθηκε να σαπίσει, χωρίς τουλάχιστον να μεταφερθεί η στοιχειώδης υποδομή ανεφοδιασμού του στόλου στο κεντρικό λιμάνι της Κέρκυρας, τύποις «ναύσταθμο», που όμως τις στερείται![28]            

Οι «απέναντι» ή ο ιμπεριαλισμός;
Όλα τούτα δεν υποκρύπτουν «νοσταλγία» ενός ψυχροπολεμικού (ή και μεταψυχροπολεμικού) παρελθόντος, κατά το οποίο η Κέρκυρα αξιοποιήθηκε γεωστρατηγικά αλλά και επιχειρησιακά από στόλους της διαδόχου της Βρετανίας, και μόνης πλέον θαλασσοκράτειρας. Η “Pax Americana” και η τεχνολογική εξέλιξη εγγυώνται την επιχειρησιακή αυτονομία τέτοιων στόλων, που δεν χρειάζονται ναύσταθμους κοντά στα «μέτωπα». Οι υποδομές ναυστάθμου (υποστήριξης του στόλου) παραμένουν αντίθετα σημαντικός παράγοντας για μικρότερες δυνάμεις με πολύ διαφορετική αποστολή, όπως λ.χ. το Ελληνικό ναυτικό. Η δε επιτήρηση μίας «τριεθνούς» διαστάυρωσης συμφερόντων από την Κέρκυρα είναι αναγκαία για λόγους συμβολικούς και πραγματικούς.[29]

Η σύγκρουση που εκτυλίσσεται στο Βόρειο Στενό της Κέρκυρας είναι ένα ακόμη σενάριο της συνήθους σύγκρουσης συμφερόντων που χαρακτηρίζει όλη την ιστορική εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας. Η καθιέρωση «δικαίου» της θάλασσας, που επινοήθηκε αρχικά από Ολλανδούς νομικούς τον 17ο αιώνα, εξέφρασε διαχρονικά αξιώσεις των θαλασσοκρατειρών να κινούν ανεμπόδιστα τους εμπορικούς και πολεμικούς στόλους τους.[30] Ήταν εύλογο, αντιθέτως, ότι τα παράκτια κράτη προσπάθησαν να διευρύνουν τη σφαίρα εξουσίας τους, τόσο γεωγραφικά (επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης),[31] όσο και στο περιεχόμενο των ασκούμενων αρμοδιοτήτων.

Η θέση της Ελλάδας σε αυτή τη σύγκρουση συμφερόντων είναι ιδιότυπη. Αφενός, έχει «έννομο συμφέρον» να οριοθετεί την κίνηση πολεμικών στόλων στα νερά της, που αποτελούν τον συνεκτικό ιστό της «αρχιπελαγικού» χαρακτήρα επικράτειάς της.[32] Αφετέρου, καθώς αποτελεί την πρώτη ναυτιλιακή δύναμη παγκοσμίως, τελικά συμμερίζεται την επιθυμία των θαλασσοκρατειρών υπέρ περιορισμών των εξουσιών των παράκτιων κρατών στην αιγιαλίτιδα ζώνη. Έτσι η θεμελιώδης σύγκρουση «μικρογραφείται» στο επίπεδο της στάθμισης των αντιτιθέμενων Ελληνικών συμφερόντων, διευκολύνοντας τελικά το έργο των θαλασσοκρατειρών.

Σε κάθε περίπτωση, το προηγούμενο του 1946 και το ίδιο το διατακτικό του Διεθνούς Δικαστηρίου αποδεικνύουν ότι το Βόρειο Στενό αποτελεί πεδίο συγκρούσεων συμφερόντων που δεν αντιπαρατάσσουν μόνο τους «απέναντι». Ίσως πολύ περισσότερο αντιπαρατίθεται εδώ το κοινό συμφέρον των δύο παράκτιων κρατών (Ελλάδας και Αλβανίας), «απέναντι» σε μία ανεξέλεγκτη χρήση ενός διαύλου ισομοιρασμένου αποκλειστικά στα χωρικά ύδατα των δύο πλευρών, από μη παράκτιες ή γενικά τρίτες δυνάμεις – τους μεγαλόσχημους «κυρίαρχους των θαλασσών». 

Αριστοτέλης Κ. Κοσκινάς

ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΟΥΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ: Αργυρόπουλος, Περικλής. Αι Αξιώσεις της Ελλάδος. Αθήναι 1945.
ΑΣΔΡΑΧΑΣ: Ασδραχάς, Σπύρος Ι. «Οι “αναγραφές” και ο κόσμος τους»: Concina, E. – Νικηφόρου-Testone, Α. [Επιμ.]. Κέρκυρα: Ιστορία, Αστική ζωή και Αρχιτεκτονική. Κατάλογος Έκθεσης αρχειακού υλικού, Κέρκυρα 1994, 85-93. 
Βρετανικό Υπόμνημα: Memorial submitted by the Government of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland. Claim in respect of damage by mines to ships of the Royal Navy in the North Corfu Channel on 22nd October, 1946. Ελεύθερα προσβάσιμο στο Διαδίκτυο, θέση: http://www.icj-cij.org/docket/files/1/1489.pdf (τελευταία ανάκτηση: 2012.04.04 22:30).
Corfu Channel case: Corfu Channel case, Judgment of April 9th, 1949: I.C.J. Reports 1949, p.4. Ελεύθερα προσβάσιμο στο Διαδίκτυο, θέση: http://www.icj-cij.org/docket/files/1/1645.pdf (τελευταία ανάκτηση: 2012.04.04 20:00).
Κερκυραϊκά Νέα: [Ιστορικός] «22 Οκτωβρίου 1946. Αγγλικά πολεμικά ανατινάζονται στο Στενό της Κέρκυρας»: [περιοδικό] Κερκυραϊκά Νέα, αριθ. Β’ 1593-4, Απρίλιος-Μάιος 1985, 6-8.
ΚΟΝΤΗΣ, Ήπειρος: Κόντης, Βασίλειος. «Το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα (1881-1921)»: Σακελλάριος, Μ.Β. [Επιμ.] Ηπειρος. Αθήνα 1997, 376-87.
ΚΟΝΤΗΣ, Διεκδικήσεις: Κόντης, Βασίλειος. «Η Διάσκεψη Ειρήνης και οι εθνικές διεκδικήσεις»: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους [Συλλογικό], Τόμ. ις’ [Σύγχρονος Ελληνισμός. Από το 1941 έως το τέλος του αιώνα], 126-30.  
ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ: Μαρτζούκος, Β. [Αντιναύαρχος Ε.Α. ΠΝ]. «Γεωπολιτική αξία και ασφάλεια Ιονίου Πελάγους υπό το πρίσμα των σύγχρονων εξελίξεων»: Ομιλία της 18ης Νοεμβρίου 2011 στην Αναγνωστική Εταιρεία Κέρκυρας. Διαθέσιμη στο Διαδίκτυο, θέση: http://www.elesme.gr/elesmegr/periodika/t66/t66_07.html  (τελευταία προσπέλαση 2012.03.31 21:00).
ΜΠΟΤΣΗΣ: Μπότσης, Μιλτιάδης Γ. Γεωπολιτική Αδριατικής-Ιονίου: η Περίπτωση της Κέρκυρας. Αθήνα 2005.
ΜΠΟΥΝΙΑΣ: Μπουνιάς, Ιωάννης. Κερκυραϊκά. Ιστορία-Λαογραφία. Τόμ. Α’. Αθήνα 1954. 
Ν. 3986/2011: Νόμος υπ’ αριθμ. 3986/2011 «Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012?2015» [ΦΕΚ Α’ 152 – 1/7/2011].
ΠΑΠΑΦΛΩΡΑΤΟΣ: Παπαφλωράτος, Ιωάννης Σ. Η Ελληνοϊταλική Κρίση του 1923. Το Επεισόδιο Tellini/ Κέρκυρας. Αθήνα 2009.
ΠΑΡΤΣ: Παρτς, Ιωσήφ. Η Νήσος Κέρκυρα, γεωγραφική μονογραφή [μτφρ. Βέγιας, Περικλής]. Κέρκυρα 1892. 
ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ: Πατσιαούρας, Κ. [υποπλοίαρχος ΠΝ]. Ιόνιο Πέλαγος – Διαπόντιοι Νήσοι – Δυτική Ακτογραμμή. Εθνικός αμυντικός σχεδιασμός υπό το πρίσμα των εθνικών γεωστρατηγικών επιδιώξεων. Ποιά η διαφαινόμενη απαίτηση αεροναυτικής παρουσίας. Βοτανικός Αθήνα [Σχολή Διοικήσεως και Επιτελών ΠΝ] Ιούλιος 2010. 
ΠΕΡΑΚΗΣ: Περάκης, Ευάγγελος. «Η μερική (επαν)εισαγωγή του εμπράγματου δικαιώματος της επιφανείας (ν. 3986/2011)» [υπό δημοσίευση στον τιμητικό τόμο του Ι.Σ. Σπυριδάκη]. Ελεύθερα προσβάσιμο στο Διαδίκτυο, θέση: http://uoa.academia.edu/EvanghelosPerakis/Papers/1500535/_ [τελευταία ανάκτηση: 2012.04.04 20:00].
ΠΡΟΒΑΤΑΣ: Προβατάς, Δημήτρης. «Οικονομική Ανάπτυξη της Κέρκυρας»: Φακιολάς, Νίκος [Επιμ.]. Προβληματική του Επαρχιακού Χώρου: το παράδειγμα της Κέρκυρας. Πρακτικά Συνεδρίου. Αθήνα 1981, 121-32.
ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ: Ρούκουνας, Εμμανουήλ. Διεθνές Δίκαιο. Τόμ. ΙΙ: Το κράτος και το έδαφος – Δίκαιο της θάλασσας. Αθήνα 1982.
ΣΒΟΛΟΠΟΥΛΟΣ: Σβολόπουλος, Κωνσταντίνος. «Η Εξωτερική πολιτική της Ελλάδας και οι εθνικές διεκδικήσεις, 1941-1944»: Ιστορία του Ελληνικού Έθνους [Συλλογικό], Τόμ. ις’ [Σύγχρονος Ελληνισμός. Από το 1941 έως το τέλος του αιώνα], 89-93.  
ΤΗΣΑΡΧΟΝΤΟΥ: Τησαρχόντου, Ηλίας. Τα Φρούρια της Κέρκυρας. Κέρκυρα 1979.
ΧΙΩΤΗΣ Α’: Χιώτης, Παναγιώτης. Ιστορία του Ιονίου Κράτους, από συστάσεως Αυτού μέχρις Ενώσεως. Τόμ. Α’. Εν Ζακύνθω, 1874. Ανατύπωση: Αθήνα [Καραβίας] 1980.  
ΧΙΩΤΗΣ Β’: Χιώτης, Παναγιώτης. Ιστορία του Ιονίου Κράτους, από συστάσεως Αυτού μέχρις Ενώσεως. Τόμ. Β’. Περιέχων τα από Αρμοστείας Άδαμ 1824 έως Ενώσεως 1864. Εν Ζακύνθω, 1877. Ανατύπωση: Αθήνα [Καραβίας] 1980.  

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1] Ο ρωμαϊκός θεσμός της επιφάνειας αναβιώνει μερικώς στο ελληνικό δίκαιο, για ακίνητα του Δημοσίου, με τον Ν. 3986/2011 (του «Μεσοπρόθεσμου») – βλ. ΠΕΡΑΚΗΣ, 3. Αξιοσημείωτο το ότι η νέα εισαγωγή αυτού του δικαίου με «φεουδαρχικά» από τον Μεσαίωνα και μετά, χαρακτηριστικά, προωθείται «πιλοτικά» στην Κέρκυρα, ο αγροτικός χώρος της οποίας είναι ένα παλίμψηστο τέτοιων δικαιικών φαινομένων. Για τα τελευταία βλ. συνοπτικά ΑΣΔΡΑΧΑΣ.
[2] Το «Ναυτικό Οχυρό» που συγκροτήθηκε το 1956 ως Ν.Ο. «Κερκύρας» (Βασιλικό Διάταγμα της 10.12.1956 «Περί Καθορισμού των ορίων Α.Π. και Ν.Ο. των Ενόπλων Δυνάμεων», ΦΕΚ 295Α/1956), και τροποποιήθηκε το 2001 με μετονομασία του σε Ν.Ο. «Αγίου Στεφάνου» (Προεδρικό Διάταγμα υπ’ αριθμ. 398 της 29.11.2001 «Τροποποίηση Ναυτικού Οχυρού Κερκύρας», ΦΕΚ 279Α/13.12.2001) βρίσκεται εξ ολοκλήρου στο δημόσιο ακίνητο και καταλαμβάνει εύλογα το πιο περίοπτο σημείο του. Τη χωροθέτηση υπαγορεύει η εγγύτητα Αγίου Στεφάνου-«Σκάλας» Βουθρωτού, όπου ο δίαυλος είναι στενότερος (1 μίλι).       
[3] Μόλις 10 ημέρες μετά την κίνηση της Τ.Α.Ι.ΠΕ.Δ. [: «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας Δημοσίου Α.Ε.», Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος της 2012.03.06) – και αφού μεσολάβησαν οι αντιδράσεις των τοπικών φορέων – την 16η Μαρτίου, την Κέρκυρα επισκέφθηκε ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Κ. Σπηλιόπουλος. Στις εδώ δηλώσεις του σημείωσε ότι το εντός του Ερημίτη φυλάκιο (το «Ναυτικό Οχυρό Αγίου Στεφάνου», βλ. παρακάτω) «υπάρχει πιθανότητα να μεταφερθεί αλλά όχι να καταργηθεί, αφού η λειτουργία του υπηρετεί συγκεκριμένους εθνικούς λόγους».  
[4] «Κερκυραϊκή Θάλασσα» είναι η θαλάσσια λεκάνη που ανοίγεται μεταξύ νήσου (δυτικά), ηπειρωτικής ακτής (ανατολικά), και των 2 πορθμών σε βορρά-νότο. «Αμφίγειο» την αποδίδει, πιο περιγραφικά, ο Περικλής Βέγιας, μεταφραστής του Ιωσήφ ΠΑΡΤΣ (176). «Θάλασσα της Χειμάρρας»(sic) ονομάζουν οι ναυτικοί χάρτες τη ριπιδιόσχημη (σε σχήμα βεντάλιας) λεκάνη μεταξύ της βόρειας ακτής της Κέρκυρας, των Διαποντίων (Ερείκουσσα), και των παραλίων της Χιμάρας.
[5] Δαιδαλώδες διεθνοπολιτικό παίγνιο κατέληξε στην οριοθέτηση των ελληνο-αλβανικών συνόρων βάσει του Πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας της 17.12.1913, δηλαδή στην απόληξή τους στις εκβολές του Καλαμά, ρύθμιση που ίσχυσε με οριακή διόρθωση – βλ. ΚΟΝΤΗΣ, Ήπειρος, 378-87 κ. ιδίως 386 (χάρτης), ΜΠΟΤΣΗΣ, 112-9, 125. Οι τρίτες δυνάμεις που αναχαίτισαν τις Ελληνικές αξιώσεις στη Βόρεια Ήπειρο (Ιταλία, Αυστρουγγαρία), δεδηλωμένα απεύχονταν τον πλήρη ελληνικό έλεγχο του Βόρειου Στενού.
[6] ΜΠΟΤΣΗΣ 257.
[7] Βρετανικό Υπόμνημα, 23 (υπό 11).
[8] Στο ίδιο, 24 παράγρ. 14. Tο σοβαρότερο επεισόδιο προκλήθηκε όταν το φθινόπωρο του 1946 και ενόψει της αποκατάστασης διπλωματικών σχέσεων Βρετανίας-Αλβανίας, το Βρετ. Ναυαρχείο, με εντολή της πολιτικής ηγεσίας, ενθάρρυνε τον ναύαρχο του στόλου της Μάλτας να εξακριβώσει «εάν η Αλβανική κυβέρνηση είχε πλέον συμμορφωθεί» [τηλεγράφημα της 21ης Σεπτεμβρίου 1946: “whether the Albanian Government have learnt to behave themselves”] – βλ. Corfu Channel case, 27-8.   
[9] Βρετανικό Υπόμνημα, 24-5 παράγρ. 15-7.
[10] Για την οπτική γωνία των Κερκυραίων, βλ. Κερκυραϊκά Νέα. 
[11] Βρετανικό Υπόμνημα, 25 παράγρ. 18. Δώδεκα Βρετανοί κηδεύτηκαν στην Κέρκυρα την 24η Οκτωβρίου, παρουσία του έλληνα υπουργού Ναυτικών. Την ίδια μέρα Βρετανικά ναυτικά αγήματα παρέλασαν μπροστά από το πυρπολημένο (αλλά ακέραιο) ιστορικό Δημοτικό Θέατρο – βλ. Κερκυραϊκά Νέα, 7. Οι τάφοι τους βρίσκονται μέχρι σήμερα στο Βρετανικό Νεκροταφείο, το οποίο μεταφέρθηκε από την αρχική του θέση (σημερινό Κορφού Παλάς) στην περιοχή των Φυλακών.     
[12] Βρετανικό Υπόμνημα, 25-7 παράγρ. 19-23.
[13] Corfu Channel case, 28.
[14] Διεξοδική αναφορά στη διπλωματική συγκυρία 1863-1864 (πιέσεις της Αυστρίας κ.α.) στον ΧΙΩΤΗ Β’, 655-81. 
[15] Την 29η Δεκεμβρίου 1915 (11.01.1916 στο Γρηγοριανό ημερολόγιο) Γαλλικός στρατός κατέλαβε την Κέρκυρα, στην οποία αμέσως άρχισε να διεκπεραιώνεται ο Σερβικός στρατός από το Δυρράχιο, όπου είχε υποχωρήσει μετά την κατάρρευση του Αυστρο-Σερβικού μετώπου. Οι Σέρβοι στρατιώτες που μεταφέρθηκαν στην Κέρκυρα συναριθμούντο σε 133.000. 
[16] Η διατύπωση ανήκει στον πρέσβυ της Γαλλίας στην Αθήνα Βουρέ, βλ. στο ίδιο, 683: «η ορισθείσα ουδετερότης των Ιονίων Νήσων… καταστρέφει ουσιωδώς την επί αυτών Κυριαρχίαν της Ελληνικής Κυβερνήσεως». Τις μέρες που δηλώνονται αυτά συντάσσονται σχετικές κυβερνητικές οδηγίες για τον πληρεξούσιο στο Λονδίνο Χαρίλαο Τρικούπη, βλ. στο ίδιο, 655-9.
[17] Ο τότε νομάρχης Κερκύρας Π. Ευριπαίος, ο οποίος στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, δεν απέφυγε μέχρι τέλους να επικαλεστεί την «παραβίαση της Κερκυραϊκής ουδετερότητας», υπό το σοκ της σύλληψής του από Ιταλικό άγημα. Εντούτοις επισημαίνεται ότι αυτή η γραμμή δεν τηρήθηκε στη διπλωματική διαχείριση της υπόθεσης. Βλ. ΠΑΠΑΦΛΩΡΑΤΟΣ, 228 (το ηθικό ζήτημα στη Βρετανία), 196, 447-50 (448: «ουδείς γνωρίζει διατί η ελληνική πλευρά δεν ανεκίνησε το θέμα αυτό»).
[18] Η επίσημη προσάρτηση στην Ιταλία της Δωδεκανήσου, κατεχόμενης από το 1912, μεθοδεύτηκε από τον Μουσσολίνι αμέσως μετά τη σύναψη της Συνθήκης της Λωζάννης το θέρος του 1923 – και η κατάληψη της Κέρκυρας σχεδιάστηκε ως κλιμάκωση της ναυτικής πίεσης που θα εξανάγκαζε το Ελληνικό καθεστώς να αποδεχτεί το τετελεσμένο. Βλ. στο ίδιο, 63-9.
[19] Το «απωθημένο» επεισόδιο σώθηκε στο χρονικό του μητροπολίτη Κερκύρας (μετέπειτα πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως) Αθηναγόρα Α’ το οποίο εκδόθηκε το 1973, και ανασύρθηκε χάρη στον ΜΠΟΤΣΗ, 332-4. Με πρόσχημα την τέλεση «ιδιωτικού» μνημοσύνου των πεσόντων Σέρβων στο Βίδο τις 17 Μαΐου 1929, κατέπλευσε στην Κέρκυρα ισχυρός γιουγκοσλαβικός στόλος (θωρηκτό συν 6 αντιτορπιλλικά συν 2 υποβρύχια) – τον κατάπλου ωστόσο προκατέλαβε ένας ισοδύναμος ελληνικός στόλος (θωρηκτό Αβέρωφ συν 6 αντιτορπιλλικά συν 2 υποβρύχια), με προφανή στόχο την «τιμητική» επιτήρηση.    
[20] Τόσο η επιλογή της Πάτρας, του εγγύτερου στην Κέρκυρα λιμένα επί του εδαφικού κορμού της «Παλαιάς Ελλάδος», όσο και η ονομασία της περιοχής ευθύνης «Δυτικής Ελλάδος», συνιστούν μία αναδίπλωση: ενώ το 1923 απέφευγαν απολύτως, με κόστος, κάθε κατάφαση στο καθεστώς αποστρατικοποίησης της νήσου, το 1926 απέφευγαν και ρητορικές ακόμη μνείες (λ.χ. στο Ιόνιο πέλαγος) που υπαινίσσονταν μία εκ νέου στρατικοποίηση της νήσου.
[21] Παγιωμένη είναι αυτή η πολιτική αρχομένου του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου (1939-1940), καθώς το καθεστώς Μεταξά αναζητεί τις εγγυήσεις αμυντική κάλυψης της Κέρκυρας από το Βρετανικό «Βασιλικό Ναυτικό». Εξάλλου, αντίστροφα, ο Τσώρτσιλ προτείνει την άνοιξη του 1939 προληπτική κατάληψη και οχύρωση της νήσου από το “Royal Navy”.
[22] Η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση είχε ανακινήσει το Βορειοηπειρωτικό ήδη το 1941, ενώ τις ελληνικές αξιώσεις ανέφερε και ο πρωθυπουργός Παπανδρέου στον λόγο της απελευθέρωσης, στην Αθήνα, την 18η Οκτωβρίου 1944 – βλ. ΣΒΟΛΟΠΟΥΛΟΣ, 90-1. Ο Τσαλδάρης, πρωθυπουργός την άνοιξη του 1946, διακήρυξε ξανά ως εθνικό στόχο την πρόσκτηση της Βόρειας Ηπείρου. Την 10η Μαΐου 1946 ο Έλληνας υφυπΕξ. Φίλιππος Δραγούμης υποστήριξε ενώπιον των υπΕξ. των 3 Μεγάλων Δυνάμεων ότι η Β. Ήπειρος έπρεπε να δοθεί στην Ελλάδα, η οποία θα υπεράσπιζε τα Στενά του Οτράντο και το Στενό της Β. Κέρκυρας – βλ. ΚΟΝΤΗΣ, Διεκδικήσεις, 126-7.
[23] Για την Κουλούρα βλ. Κερκυραϊκά Νέα, 6. Το φυλάκιο στην μονή Αγίας Αικατερίνης στον «Νήσο» της Αντινιώτη είχε στεγαστεί από τους Γερμανούς (1943-1944) στη «ντούρη», δηλαδή τον οχυρό πύργο του μοναστηριακού συγκροτήματος. Ο ΜΠΟΥΝΙΑΣ, 68, αναφέρει ότι λειτούργησε σίγουρα έως και το 1951.
[24] Βλ. εδώ, σημ. 2.
[25] Για τη σύσταση των «Ναυτικών Αμυντικών Περιοχών» (ΝΑΠ) βλ. εδώ, σημ. 20. Αν και πρώτη σε σειρά αρίθμησης, η ΝΑΠ/1 «Δυτικής Ελλάδος» επανδρώθηκε μόλις πριν την έκρηξη του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, το 1939. Κατά την απελευθέρωση τη διαδέχτηκε η βραχύβια «Ναυτική Διοίκηση 7» (Ν.Δ. 7), η οποία έδρευε εύλογα στην Πάτρα, καθώς επιτηρούσε την ενότητα Πατραϊκού-Κορινθιακού. Η ενότητα της «Δυτικής Ελλάδος» αναβίωσε τελικά τον Δεκέμβριο του 1945 με τη σύσταση της αντίστοιχης «Ναυτικής Διοικήσεως». Η τελευταία μετονομάστηκε στη νυν υφιστάμενη «Ναυτική Διοίκηση Ιονίου» με την Υ.Α. (Υπουργική Απόφαση) 0021360/2/58/3-10-58.
[26] Βλ. αναλυτικά ΜΠΟΤΣΗΣ, 443-72. Για νεώτερες εξελίξεις πρβλ. (συνοπτικά) ΜΑΡΤΖΟΥΚΟΣ. 
[27] Η τουριστική μονοκαλλιέργεια «θεσμοθετείται» στην Κέρκυρα κατά την 7ετία της Χούντας, με την εκπόνηση «Προτύπου Αναπτύξεως» του ΚΕΠΕ (1972), που προέβλεπε την απόκτηση 65.000 κλινών-καταλυμάτων και τον περιορισμό, το 1987, του πληθυσμού σε 75.000 ψυχές(!) – βλ. ΠΡΟΒΑΤΑΣ, 123, 129. Το καθεστώς των συνταγματαρχών εφαρμόζει, ήδη το 1968, τον προϋπάρχοντα σχεδιασμό αποστρατικοποίησης (προς «τουριστική αξιοποίηση») του Παλαιού Φρουρίου: εκκενώνεται η εγκατεστημένη στα τέλη του πολέμου Στρατιωτική Σχολή – βλ. ΤΗΣΑΡΧΟΝΤΟΥ, 34-8.          
[28] Κατά τον ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑ, [29], η υποδομή υποστήριξης ναυτικής δύναμης στην Κέρκυρα είναι στοιχειώδης: δεν υφίστανται «ηλεκτροπαραγωγά ζεύγη για παροχή κατάλληλου ρεύματος και ο εφοδιασμός με καύσιμα γίνεται μέσω του Στρατού Ξηράς με χρήση βυτιοφόρων» και η «δυνατότητα για παροχή επισκευαστικής συνδρομής ή διάθεσης ανταλλακτικών από το Ναυτικό Σταθμό Κέρκυρας.» Κατά τον ίδιο, η επιχειρησιακή αξιοποίηση της ΠΝΒ [Προκεχωρημένης Ναυτικής Βάσης] στην Παλαιοκαστρίτσα ματαιώθηκε εξαιτίας των… «μαζικών» ή αυτοδιοικητικών παραγόντων οι οποίοι «κατάφεραν(sic) να καταστήσουν τη βάση ανενεργή»! Τέτοια ζητήματα δεν επιλύονται με τη συντεχνιακή στάση που εμποτίζει κατά τα άλλα το κείμενο αυτό – απολογητικό της παραμονής ΝΔΙ [Ναυτικής Διοίκησης Ιονίου] στην Πάτρα. Απαιτείται η ανασυγκρότηση της ΝΔΙ, και μετεγκατάστασή της σε νέες υποδομές στον λιμένα της Κέρκυρας, φυσική θέση ενός «Αδριόνιου» ναυαρχείου.
[29] Η Ιταλία, τρίτος και όχι αμελητέος παίκτης στην τριεθνή συμβολή δικαιωμάτων ισάριθμων παράκτιων κρατών στο πέρασμα Ιονίου-Αδριατικής ή «Στενό του Οτράντο», διατηρεί στο Μπρίντιζι τη Ναυτική Διοίκηση και Ναύσταθμο, στον οποίο και εδρεύει η Διοίκηση Αμφίβιων Επιχειρήσεων του Ιταλικού Ναυτικού [Comando Forza da Sbarco], επιπέδου ταξιαρχίας, με δύναμη 2.100 ανδρών. Επιχειρησιακός βραχίονάς της το σύνταγμα «Άγιος Μάρκος», με 2 σύγχρονα ελικοπτεροφόρα κλάσσης “San Giorgio” του Ιταλικού Ναυτικού. Καθένα από αυτά τα, μήκους 130 μέτρων, σκάφη [ιταλικής κατασκευής: Fiscantieri], έχει ικανότητα μεταφοράς ταυτοχρόνως 3-5 ελικοπτέρων, 3 μικρών αποβατικών, 300 ανδρών, και 36 τεθωρακισμένων.
[30] Στον ΡΟΥΚΟΥΝΑ, 81-2, 97, μνημονεύονται τα 2 κλασικά έργα του Hugo Grotius “De mare liberum” (1609) και “De iure belli ac pacis” (1625), τα οποία θεμελιώνουν την «ελευθερία των θαλασσών» αλλά και την κυριαρχία του παράκτιου κράτους.
[31] Θαλασσοκράτειρα ούσα, η Βρετανία προάσπισε «υποδειγματικά» τα συμφέροντα του παράκτιου κράτους στη διάρκεια του προτεκτοράτου της στην Επτάνησο. Βάσει διακοίνωσης που απηύθυνε, την 16η Απριλίου 1822, η αρμοστεία στην Επαναστατική κυβέρνηση της Ελλάδας, «[η] Α.Ε. [: Αυτού Εξοχότης, ο Βρετανός αρμοστής Μαίτλανδ] θεωρεί… όλον τον μεταξύ Μούρτου και Κασιωπίας πορθμόν των Κορυφών ως πραγματικώς [: “de facto”] λιμένα των Κορυφών» [ΧΙΩΤΗΣ Α’, 444]. Το ντοκουμέντο καταδεικνύει ότι το 1822 η Βρετανία θεωρούσε τη «Θάλασσα της Κέρκυρας» στο σύνολό της αλλά και αμφότερα τα Στενά «λιμένα», δηλαδή «εσωτερικά» ή σε κάθε περίπτωση «χωρικά» ύδατα, εξαρτημένα από τη νήσο Κέρκυρα.
[32] Το Δίκαιο της Θάλασσας υιοθετεί τον βενετικό, ελληνικής ετυμολογίας όρος «Αρχιπέλαγος», ο οποίος δηλώνει ιστορικά το Αιγαίο, αλλά ορίζει ως «αρχιπελαγικά» μόνο αμιγώς νησιωτικά κράτη, και αναγνωρίζει ως «εσωτερικά» τα ύδατα εντός της περιμέτρου των νησιωτικών συμπλεγμάτων. Έτσι από τη ρύθμιση εξαιρείται το Αιγαίο, εφόσον η Ελληνική κυριαρχία της εκτείνεται όχι μόνο στο νησιωτικό σύμπλεγμα αλλά και στην παρακείμενη Ελλαδική χέρσο!       

ΦΑΚΕΛΟΣ Νησολογίες 1890: Η Γερμανία συμψηφίζει τη Νήσο Ελιγολάνδη   9/3/2010   Το μικροσκοπικό «αρχιπέλαγος» της άδενδρης Ελιγολάνδης, απαρτίζεται από 2 νησίδες έκτασης 1,7 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που βρίσκονται στη Βόρεια Θάλασσα... Αποτελούν μία μεμονωμένη περίπτωση γερμανικών «νησαίων εδαφών», χωρίς άμεση συνάφεια με τη χερσαία ακτογραμμή. Αλλά τα μονάκριβα γερμανικά νησιά κατείχαν, επί αιώνες, ξένες ναυτικές δυνάμεις. Μόνο στα τέλη του 19ου αιώνα η ανάδειξη της Γερμανίας σε αποικιοκρατική δύναμη διασφάλισε (εντελώς ασύμμετρα) τη προσάρτησή τους. ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Νησολογίες 2 Γιατί το Ποντικονήσι;   10/3/2010   [...] «Νησί μέσα στο νησί» το Ποντικονήσι... γνώρισε από τα τέλη του 19ου αιώνα μία παράλληλη συμβολική «σταδιοδρομία» στη Ψυχή της Δύσης. Και όλα άρχισαν από έναν πίνακα. [...] Ο Ελβετός συμβολιστής ζωγράφος Arnold Bőcklin (1827-1901) δημιούργησε το «Νησί των Νεκρών» στη Φλωρεντία, το 1880. [...] γενικευμένη είναι η παραδοχή ότι το ρεαλιστικό πρότυπο του «Νησιού των Νεκρών» ήταν το Ποντικονήσι. ... Συνέχεια

ΘΕΜΑ / Προηγούμενο Κερκυραϊκός ο «μηχανισμός των Αντικυθήρων»!   15/12/2009   Το 1901, στα νερά των Αντικυθήρων, ανασύρθηκε το Άγιο Δισκοπότηρο της χαμένης τεχνολογίας της Αρχαιότητας: ο λεγόμενος «μηχανισμός των Αντικυθήρων». Διαβρωμένο αλλά και προστατευμένο από επιστρώσεις σκουριάς, το περίεργο εύρημα αποτελούσε το μηχανισμό ενός φορητού αναλογικού υπολογιστή – ρυθμισμένου ώστε να συσχετίζει ένα αρχαιοελληνικό μεταβλητό ημερολόγιο και αστρονομικά φαινόμενα. [...] Αλλά οι πρόσφατες ανακαλύψεις «εκθέτουν» την αυθαιρεσία προγενέστερων επιστημονικών υποθέσεων (με προπέτεια ευθέως ανάλογη προς την έλλειψη στοιχείων). Διότι – κόντρα σε θεωρήσεις που προεξοφλούσαν τη κατασκευή του τεχνολογικού αυτού θαύματος του 100 π.Χ. στη (πανταχού παρούσα) Αθήνα, ή την, ανθηρή εκείνη την εποχή, Ρόδο – ο μηχανισμός φαίνεται τώρα να «παλιννοστεί» σε μία πατρίδα ολωσδιόλου απρόσμενη: μία αρχαία “high-tech” Κέρκυρα. ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Πόλη Από το μπαρόκο στο Σαρόκο   2/2/2010   [...] Διαχρονικά, ωστόσο, ορισμένες από τις πλατείες (όχι πάντα οι επισημότερες) επιφορτίζονται με τα ειδικότερα καθήκοντα της αρχαίας Αγοράς ή του ρωμαϊκού «Φόρουμ»: πολώνουν δηλαδή τις διοικητικές λειτουργίες, αλλά και την οικονομική δραστηριότητα της πόλης. Σήμερα η συζήτηση τέτοιων θεμάτων ξεφεύγει από τα όρια της εκζήτησης – καθώς η λειτουργία του πιο πρόσφατου από τα αστικά «φόρουμ» της Κέρκυρας, του Σαρόκου, τέμνεται με μία «πλατειοφάγα» προσέγγιση που διεκδικεί το ζωτικό χώρο της πόλης, χωροθετώντας υπόγειους χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων. Πρέπει να διερωτηθούμε πόσο δικαιώνεται η αξίωση χρήσης του συγκεκριμένου χώρου... Ποιά είναι η προϊστορία των αστικών φόρουμ; [...] Με άλλα λόγια: ποιά είναι η δυναμική του μέλλοντος... ; ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Θέατρο Από το Σαν Τζιάκομο, στη Σικελία   12/8/2009   Στο «Ζυθοποιό του Πρέστον», μυθιστόρημα του Αντρέα Καμιλλέρι (δημιουργού του επιθεωρητή Μονταλμπάνο), δραματοποιείται μία αληθινή ιστορία που αναστάτωσε το 1875 τη μικρή πόλη της Σικελικής ενδοχώρας Καλτανισσέττα. [...] Εύλογα, στο «Ζυθοποιό» του Καμιλλέρι η υπόθεση προσλαμβάνει δραματικότερες διαστάσεις: το θέατρο πυρπολείται. «Από ένα νεαρό πραγματογνώμονα της εταιρείας “Ασφάλεια Φοντιάρια”» [υποστηρίχτηκε] «ότι η φωτιά ξέσπασε από δύο πήλινους κουμπαράδες γεμάτους πετρέλαιο οι οποίοι στην άκρη είχαν ένα φιτίλι, που το άναψαν πριν τους πετάξουν, από τα δύο παράθυρα του θεάτρου, στο χώρο κάτω από τη σκηνή». ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Οικονομία Τοπικό Νόμισμα: όπλο των κοινωνιών   17/11/2009   Στην Ελληνική Δημοκρατία, όπου η αποδοχή στην ΟΝΕ [Οικονομική Νομισματική Ένωση] και η εισαγωγή του συμβολικά φορτισμένου «ευρώ» χαιρετίστηκε, το 2001, με ρητορικές θριαμβολογίες... πόσο παράδοξο θα φάνταζε κάποιο σενάριο κατακερματισμού του ενοποιημένου νομισματικού χώρου της Ευρώπης σε ακατανόητους, αν όχι και «γραφικούς», νομισματικούς τοπικισμούς! Και όμως, η καθιέρωση τέτοιου «νομίσματος» με περιορισμένη-τοπική αναγνώριση δεν είναι αδιανόητη... Ας διερωτηθούμε: ποιά είναι η αληθινή οικονομική λειτουργία του αναγνωριστικού «βραχιολιού» των πελατών στις “all-inclusive” ξενοδοχειακές μονάδες; Δεν λειτουργούν ως προαγορασμένο «νόμισμα τοπικής (στα όρια της περίφραξης του ξενοδοχειακού συγκροτήματος) αναγνώρισης», με ανάλωση που μετράται- συντελείται στη διάρκεια του χρόνου; ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ 1940 Στο μυαλό του Ουίνστον Τσώρτσιλ: η Κέρκυρα   27/10/2009   [...] «Αναφανδόν γράφεται στις κυριακάτικες εφημερίδες ότι προσφέρουμε εγγυήσεις σε Ελλάδα και Τουρκία. Παρατηρώ δε, ότι την ίδια στιγμή, ορισμένες εφημερίδες ομιλούν περί Βρετανικής ναυτικής κατοχής της Κέρκυρας. Αν, ίσως, αυτό το μέτρο είχε ήδη ληφθεί, θα παρείχοντο (ενν. στην Αγγλία) οι καλύτερες πιθανότητες για τη διατήρηση της ειρήνης. Αν δεν ληφθεί από εμάς, με Ελληνική συγκατάθεση ασφαλώς, νομίζω ότι μετά τη δημοσιότητα που έδωσε ο Τύπος και τις προφανείς (ενν. στρατιωτικές) αναγκαιότητες της κατάστασης, η Κέρκυρα θα καταληφθεί αμελλητί από την Ιταλία – οπότε η ανακατάληψή της θα καταστεί αδύνατη. Από την άλλη πλευρά, αν ήμασταν πρώτοι εκεί, ακόμα και με λίγα πολεμικά, το ενδεχόμενο μίας (ενν. Ιταλικής) επίθεσης θα έρριχνε στο Μουσολίνι το βάρος της ανάληψης επιθετικού πολέμου κατά της Αγγλίας. ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Ακαδημία Στο Στρασβούργο δεν σκότωναν πανεπιστήμια   10/11/2009   Στους αντίποδες μίας όχι πάντα κατανοητής «απολογητικής» φιλολογίας, η οποία αιτιολογεί τη «κατάργηση» της Ιονίου Ακαδημίας ως εθνικώς(!) επιβεβλημένη, έχουμε ήδη αναφερθεί στη πρόταση Μαβίλη για την αναβίωση του κερκυραϊκού πανεπιστημίου – που αγνοείται επιδεικτικά το 1911... Σε προέκταση ανάλογων σκέψεων, και σε αναζήτηση παράλληλων ιστορικών εμπειριών με την παγκοσμίως μοναδική περίπτωση «κατάργησης» ενός πανεπιστημίου, εστιάζουμε εδώ στο Στρασβούργο. Σε μία περίπτωση, δηλαδή, πόλης-και-πανεπιστημίου που υφίστανται ταραχώδεις διελκυστίνδες επίδοξων κυρίαρχων, και αλλεπάλληλες αμφισβητήσεις της εθνικής-γλωσσικής τους ταυτότητας. Όπου, όμως, παρότι ζητήματα διαχείρισης κληρονομημένων καταστάσεων τίθενται με όρους πιεστικούς, το ακαδημαϊκό ίδρυμα όχι μόνο δεν «καταργείται», αλλά τελικά ισχυροποιείται. ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Υγεία Νέο Νοσοκομείο, η κτηριολογική «πανάκεια»   29/9/2009   Είναι αναγκαίο να σπάσουμε την αυτοπαγίδευση στην αναμόχλευση κατηγορητηρίων – αλλά, εννοείται: μόνο στο πλαίσιο της συζήτησης, χωρίς να διολισθαίνουμε ούτε στιγμή σε μία πολιτική «αθώωση». Συγκεφαλαιώνουμε εδώ, ως συμβολή και όχι ως επιτομή στη συζήτηση, έναν «μάχιμο φάκελο» επί της θεωρίας και της πράξης της δημόσιας υγείας στη Κέρκυρα:[2] [α] Εισαγωγικά (και παρεκβατικά) παρεμβάλλουμε μία «εγκυκλοπαιδική» αλλά πολιτικά-ιδεολογικά εστιασμένη αναφορά στα εθνικά Συστήματα Υγείας [στο εξής: ΣΥ]. [β] Συνοψίζουμε επιλεκτικά μία στατιστική ταυτότητα του «τοπικού συστήματος» της δημόσιας υγείας στη Κέρκυρα – και αποτιμούμε με μετρήσιμους όρους τη συμβολή του Νέου Νοσοκομείου. [γ] Τέλος εξετάζουμε τις «περιφερειακότητες» των συστημάτων υγείας – σε εμφατική αντιδιαστολή με το “de facto” τοπικό σύστημα-οικονομία της υγείας. ... Συνέχεια

Φ. Δημοκρατία/1 19 Σεπτεμβρίου 1970: η θυσία του Κώστα Γεωργάκη   22/9/2009   Στην αντίσταση κατά της Απριλιανής Χούντας, τα χαλεπά χρόνια πριν τη ριζοσπαστικοποίηση του φοιτητικού κόσμου και τις 2 καίριες, στρατηγικές νίκες του 1973 (Νομική, Πολυτεχνείο), δεσπόζει ο μονήρης ηρωϊσμός δύο ασυμβίβαστων Δημοκρατών – αμφότερων, μελών της προδικτατορικής νεολαίας της Ένωσης Κέντρου ΕΔΗΝ. Προηγείται η ριψοκίνδυνη βομβιστική επίθεση της οργάνωσης ΛΑΟΣ [: Λαϊκός Αντιστασιακός Οργανισμός Σαμποτάζ] που εξαπολύει κατά του Παπαδόπουλου – ιδίοις χερσί σαν γνήσιος τυραννοκτόνος – ο Αλέκος Παναγούλης τις 13 Αυγούστου 1968... Και έπεται η συγκλονιστική αυτοπυρπόληση του Κερκυραίου φοιτητή Κώστα Γεωργάκη, στη Πιάτσα Ματτεότι της Γένοβας, τη 19η Σεπτεμβρίου 1970. Μία ακραία, αλλά πολιτικά συγκροτημένη ενέργεια, που σοκάρει σχεδιασμένα – και διατρανώνει αποτελεσματικά την ανένδοτη αφοσίωση των Ελλήνων στη Δημοκρατία. ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Ύδρευση Φράγματα: μία περιβαλλοντική αποτίμηση   6/9/2009   Πρόσφατα, το έργο «Ύδρευση Νήσου Κέρκυρας» εγκρίθηκε μετά από κυοφορία σχεδόν 2 δεκαετιών από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (ΥΠΕΧΩΔΕ) με εκτιμώμενο κόστος 288 εκατομμύρια ευρώ – στο διπλάσιο προηγούμενων εκτιμήσεων, με προϋπόθεση την έγκριση εθνικών και κοινοτικών αρχών. Το σχέδιο, που υποσκελίζει σε χρηματοδοτικό γιγαντισμό συγκρίσιμα δημόσια έργα που πραγματοποιήθηκαν στη Κέρκυρα τη σύγχρονη εποχή (λιμένες, αερολιμένας), αποβλέπει στην «οριστική» (με ορίζοντα το 2040) αντιμετώπιση του υδρευτικού προβλήματος. ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Γέφυρα Το Αδριόνιο Μετρό   18/8/2009   [...] Ήταν άραγε πεπρωμένο τούτα τα θαλασσινά θέατρα αναρίθμητων ειρηνικών αλλά και πολεμικών διαβάσεων, να μετατραπούν, στο μεσο-μακροπρόθεσμο ορίζοντα τεχνικών υπερέργων, σε σταθμούς ενός «Αδριόνιου Μετρό»; Θα αποκτήσει, όπως ήδη προαναγγέλλεται, μία «δίδυμη αδελφή» η υποθαλάσσια ζεύξη του Ακτίου, στη κατεύθυνση της μισονησιωτοπούλας Αγίας Μαύρας; Θα απογειωθεί το δισεκατομμυριούχο όραμα του νέου, «υπερτοπικού» αεροδρομίου στη Λευκίμμη με επιθαλάσσια ή υποβρύχια ζεύξη (της Ηπείρου στη Κέρκυρα); Και πώς φαντάζει, τώρα, που οι οραματισμοί αποχαλινώθηκαν, η καταγεγραμμένη ιδέα ενός γιγάντιου τούνελ τύπου Μάγχης – ενός μεσογειακού Ντόβερ-Καλαί, που θα γεφύρωνε Αππία και Εγνατία κάτω από το Στενό του Οτράντο; ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Πυρηνικά ΜΕΤΩΠΟ για την Αποπυρηνικοποίηση της Αδριατικής   8/11/2009   8 Φορείς της Κέρκυρας και Θεσπρωτίας συγκροτούν ανοιχτό και δημοκρατικό ”ΜΕΤΩΠΟ για την Αποπυρηνικοποίηση της Αδριατικής”. Ανακοίνωση για τα 64 χρόνια από τη Χιροσίμα. ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Αερολιμένας Αεροδρόμιο ”Στη Κοιλιά του Αρχιτέκτονα”   28/7/2009   Ανοίγεται έτσι στη Λευκίμμη, νέο πεδίο εφαρμογής για κριτικές που αναπτύχθηκαν με αφορμή το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» στα Σπάτα, όταν γραφόταν (ενδεικτικά): «Η έλλειψη στοιχειώδους αρχιτεκτονικής σκέψης ξεπερνιέται με την αναμφισβήτητη μαγεία των αριθμών και την ξέφρενη προβολή τους». Και αυτές οι λογικές γιγαντισμού των αριθμών και αγνόησης της αρχιτεκτονικής εφαρμόζονται στη Κέρκυρα – στο ζωντανό μουσείο των αρχιτεκτονικών ιδιωμάτων, με τις παλαιότερες ακαδημαϊκές σχολές Αρχιτεκτονικής, και τους πρώτους Έλληνες αρχιτέκτονες. ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Σπηληά Η Σπηληά στους Κερκυραίους!   6/2/2009   Στο παληό λιμάνι της Κέρκυρας, τη περιώνυμη «Σπηληά», αγκυροβόλιο φευγάτων ψυχών των άλλοτε Κερκυραίων, βασίλειο λιμενεργατών, αυτοκινητιστών και καφενόβιων γάτων, τον ανοιχτό ορίζοντα βάραινε πάντα το παράπονο ανεκμυστήρευτων ιστοριών. Όμως αυτά αφηγηματικά χρέη βαίνουν ολοταχώς προς παραγραφή: υπό την ανίκητη ώθηση του “Masterplan” της ανάπτυξης λιμανιού και πόλης, τα εκφυλισμένα λιμανίσια κράσπεδα αναδιοργανώνονται, εκσυγχρονίζονται, επεκτείνονται – προορισμένα να υποδεχτούν νέα τεμένη της αυτοκίνησης, καθώς καταπλέουν τα «σωτήρια» πλωτά parking! ... Συνέχεια

ΦΑΚΕΛΟΣ Ένωση ”Ψεύτρα Ελευθεριά”   21/5/2009   Σε κατάφωρη αντίθεση με τα υπονοούμενα των σχολικών εγχειριδίων, η ιστορία δεν τελειώνει το 1864: ιχνηλατούμε εδώ μία αγροτική επανάσταση που δεν επιχειρήθηκε - ή, ορθότερα, καταπνίγηκε αναίμακτα στη γένεσή της - την επαύριο της Ένωσης. Με αυτή την αφετηρία προσεγγίζουμε αντιφάσεις και αδυναμίες που καταδίκασαν το κερκυραϊκό Αγροτικό Κίνημα, και τη φευγαλέα κορφιάτικη Αριστερά, στις στρατηγικές της ήττας - ανάλογες με εκείνες που έμελλε να δοκιμάσει και τον επόμενο, 20ό αιώνα. ... Συνέχεια

momenta / δέσμη 3 [momentum/30] Κέρκυρα 1902 (ή «Πόλεμος των Πολιτισμών»)   8/12/2009   Ποιό είναι το σύνορο των Κόσμων; Μα, το πιστεύω, η γαλάζια γραμμή του Ιονίου που αντικρύζω στο παράθυρό μου. Απέναντί μου η Ανατολή – η ευρασιατική μεθόριος, ή, σε κάποιες εποχές, το ευρωπαϊκό προγεφύρωμα της αδιόρθωτης Ασίας. Η σφηνοειδής οντότητα και ιδιοσυγκρασία της Ελλάδας. Και, πίσω από τα μουράγια της πόλης: η Δύση. Μία τέτοια θεώρηση βυθίζεται ιστορικά μέχρι τις οριοθετήσεις του Ρωμαϊκού ιμπέριουμ – και πιο πίσω, στα ασύλληπτα χρονικά της Γεωλογίας, στη τιτανομαχία λιθοσφαιρικών πλακών που εκτυλίσσεται τελετουργικά στο υπέδαφος. Με καθιστά «ομφαλό της Γης», ως «παρενέργεια». ... Συνέχεια

momenta / δέσμη 2 [momentum/20] Ποιός «μελλοποίησε» τα Κάρμινα Μπουράνα;   29/9/2009   [...] Πόση απόσταση από το εκλογικό σήμερα! Σήμερα, η «αλλαγή», ακόμα και το πράγματι συγκρουσιακό (ως το μόνο νοητό) διακύβευμα της αυτοδυναμίας, διέρχονται και διαμεσολαβούνται, βέβαια, από τη δημοκρατική ψηφοφορία – αλλά δεν έχουν ούτε τη σκιά εκείνης της «Ψυχοφορίας». Εκείνης της παλλαϊκής στροφορμής, που θα υπαγόρευε ακόμα και στο ΚΚΕ «ψήφο ανοχής». Σήμερα η «φωνή Λαού, οργή Λαού», μεταρρυθμίστηκε σε λάου-λάου. ... Συνέχεια

momenta / δέσμη 1 [momentum/10] Υπερπτήσεις δισ. στο κορφιάτικο Αγαθονήσι   21/7/2009   Κάτι που σφράγισε τη σχιζοειδή μακροβιότητα των Ελλήνων, είναι η παράδοξη ποικιλία των τυχών τους: την ίδια ώρα, την ίδια στιγμή κατά την οποία στο κορφιάτικο «Αγαθονήσι» (: νήσος των αγαθιάρηδων), υπερίπτανται οι φιλόδοξες υποσχέσεις περί του μεγαλοϊδεατικού νέου διεθνούς αερολιμένα… Την ίδια ώρα, την ίδια ακριβώς στιγμή, στο πραγματικό ελληνικό Αγαθονήσι, στο ακριτικό, «απώτατο» Αιγαίο, δυσοίωνα ζεύγη τουρκικών μαχητικών επιχειρούν (καθόλου, μα καθόλου μεταφορικά) «υπέρπτηση», με προσομοίωση βομβαρδισμού. Η «τιμή της αγάπης» των Κερκυραίων ανατιμάται στο πολιτικό χρηματιστήριο: 288 εκατομμύρια ευρώ τα Φράγματα, 430 εκατομμύρια το νέο αεροδρόμιο, 40 εκατομμύρια (χωρίς απαλλοτριώσεις!) η ενδοκερκυραϊκή «Εγνατία», σύνολο 750 και πλέον εκατομμύρια – ήτοι 10 χιλιάδες ευρώ κατά κεφαλή για τους ψηφίζοντες, προ αποχής. Αλλά ο κύκλος κλείνει εκεί που ανοίγει: εδώ, στη Κέρκυρα, στη Σύνοδο ΟΑΣΕ-ΝΑΤΟ, η ελληνίδα υπΕξ εγκαινίασε μία νέα τακτική «σκληρών» διαβημάτων προς την Άγκυρα – για να εισπράξει, στη πράξη, τη χειροπιαστή τουρκική επιθετικότητα. ... Συνέχεια

2007, Ιούνιος Πρωθυπουργικές χειρονομίες   28/6/2007   Διαλέξτε το σωστό: η παρεπιδημία του Κωνσταντίνου Καραμανλή του Νεώτερου στη πόλη της Κέρκυρας γίνεται με την ιδιότητα του πρωθυπουργού της Ελληνικής Δημοκρατίας – ή με εκείνη του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας; Το ερώτημα μπορεί να απαντηθεί σχολαστικά με θεολογικούς όρους: με προϋπόθεση τη δεδηλωμένη πλειοψηφία στη Βουλή, η ιδιότητα του πρωθυπουργού είναι «ενυπόστατη» στο αξίωμα του κομματικού προέδρου, όπως η φλόγα είναι «ενυπόστατη» στο κερί. ... Συνέχεια

2007, Ιούλιος Προσήλυτες Παραφράσεις   5/7/2007   Έξω πάμε καλά: ενώ το ελλαδικό κρατίδιο και οι κολοκυνθοκέφαλοι του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ενορχηστρώνουν τις δυσπιστίες τους για την αστική προοπτική της Κέρκυρας, η UNESCO κορφολογεί τον αειθαλή αστικό της ανθό. Η παράδοξη σύμπτωση διεθνικής αξίωσης και εθνικής απαξίωσης, τρέφει την αμφιβολία μήπως απέθανε η Κέρκυρα και απέμεινε το πολυτίμητο σκήνωμά της. Ταυτόχρονα ανανήφει η συζήτηση περί νέου θεάτρου (το κτήριο) ή νέας όπερας (το θεσμό) – προσήλυτες παραφράσεις της ακατονόμαστης Αναβίωσης. ... Συνέχεια

2007, Αύγουστος Ξύλινα Τείχη   2/8/2007   Συνταρακτικός παρότι προσωρινός, ο πανελλαδικός απολογισμός του πυρακτωμένου θέρους μέχρι και το μήνα Ιούλιο άγγιξε τις 600 χιλιάδες στρέμματα δάσους – δηλαδή: είχε απανθρακωθεί δασική έκταση ίση με τη νήσο Κέρκυρα. Βαρύτατο τίμημα πληρώνει η εργολαβική μητρόπολη των Αθηνών: αδιανόητη αλλά τετελεσμένη, η καταστροφή της Πάρνηθας συμπληρώνει τον εγκλεισμό του λεκανοπεδίου σε μία ερμητική πολιορκία που εγκαινιάζει την αντίστροφη μέτρηση. ... Συνέχεια

2007, Σεπτέμβριος Φενακισμένη Αυτοδιοίκηση   4/9/2007   Πομπωδώς διατυμπανίζει το Σύνταγμα, άρθρο 105 παράγραφος 5, ότι το «Κράτος λαμβάνει… δημοσιονομικά μέτρα… για την εξασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειας και των πόρων… των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης». Κατά τα λοιπά, αγνοείται η τύχη τους: η ποσοστιαία συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στα συνολικά φορολογικά έσοδα (1% το 2001) κινείται σε «υποατομικές» κλίμακες. ... Συνέχεια

2007, Οκτώβριος Αριστερό Μοιρογνωμόνιο   2/10/2007   Πρώτο συμπέρασμα από τις εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου είναι ότι συντρέχει αληθώς «ασύμμετρη απειλή» για τη Δημοκρατία: συνίσταται στη χονδροειδή καλπονοθεία που νομιμοποιείται από «ουσία συνταγματικούς» Εκλογικούς Νόμους. Τρία μεγάλα Κόμματα της ευρείας Αριστεράς που έλαβαν συνολικά 3.670.827 ψήφους (κατά σειρά: ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ) και υπερακόντισαν το «μαγικό νούμερο» 3%, εκπροσωπούνται στη Βουλή με συνολικά 138 βουλευτές. Ωστόσο δύο Κόμματα της Δεξιάς στα οποία εισέρευσαν μόλις 3.265.602 ψήφοι (ΝΔ, ΛΑΟΣ) προικίζονται με μία συνένοχη Δεδηλωμένη 162 βουλευτών. ... Συνέχεια

2007, Νοέμβριος Πολεμικοί Ιστορικισμοί   1/11/2007   Αυτοκαταστροφικός σωβινισμός πρυτανεύει στο ανασφαλές κρατίδιο που κυβερνάται από τη μεταγιουγκοσλαβική ελίτ των Σκοπίων, σφηνωμένο ανάμεσα σε 2 επιβουλές: τον κραυγαλέο Αλβανικό αλυτρωτισμό και τις υστερόβουλες Βουλγαρικές θωπείες. Ακριβώς επειδή εδαφικά ασφυκτιούν, ενώ φαλκιδεύονται και από τη δυσανάλογη Αλβανική μειονότητα, οι Σλαβομακεδόνες έγιναν «βάσαλοι» (: υποτακτικοί) των ΗΠΑ. ... Συνέχεια

2007, Δεκέμβριος Δημαρχιακή Φουρτούνα   4/12/2007   Είναι μάλλον σημείο των καιρών το ότι η περίφροντις εκτελεστική αρχή του Δήμου Κερκυραίων φυλλορροεί, καθώς μεταφράζει το τρίξιμο που αντηχεί από τη μέγγενη του χρέους σε «σήμα εγκατάλειψης» ενός καταδικασμένου σκάφους. Πράγματι με εκτιμώμενο χρέος 48,6 εκατομμύρια ευρώ που αυξάνει κατά 3,4 εκατομμύρια ετησίως (16,6 και 1,2 δις δραχμές αντίστοιχα) ο ορίζοντας διαγράφεται ζοφερός. ... Συνέχεια

2008, Ιανουάριος Ιάπωνες Υπποπόταμοι   15/1/2008   Δεν κλαίω για τη κυβέρνηση – ομολογώ ωστόσο ότι συνοφρυώνομαι όταν διαπιστώνω τη πρεμούρα του γνωστού Συγκροτήματος, η κεφαλή του οποίου ευδοκιμεί δημοσία δαπάνη επί 15ετία στο άτυπο πόστο του «Υπερυπυργού Πολιτισμού». Και ηγεμονεύει τόσο αδιαφιλονείκητα ώστε η «Νέα Διακυβέρνηση» να καταργεί τα κοινοτικά κονδύλια περί πολιτισμού με την ολοκλήρωση των 2 Μεγάρων από το Γ’ ΚΠΣ. Ο μιθριδατισμός στον οποίο συγκατένευσε εξαρχής ο Καραμανλής συχνά παραγνωρίζεται, καθώς στο δημοκρατικά απαίδευτο εγχώριο σκηνικό η εμπιστοσύνη στο πρωθυπουργό συγχέεται με το διαβόητο «ανεύθυνον του βασιλέως». ... Συνέχεια

2008, Φεβρουάριος Εγκληματογόνες Ουτοπίες   5/2/2008   ...Η μεταπρατική Ελλαδική ελίτ εκτελώνισε με μικρή καθυστέρηση τη νέα μόδα της μητρόπολης: λανσάρισαν μάλιστα το νεολογισμό «νόμος και τάξη» τηλεορασόπληκτοι πολιτικάντηδες που νόμιζαν ότι παρέφραζαν την έννοια της «έννομης τάξης». Απευθύνθηκε αυτή η ρητορική σε θύλακους του κοινωνικού ακροατηρίου που συγχέουν την ευνομία με τη τιμωρητική ακρότητα – και καλοβλέπουν τη θανατική ποινή. ... Συνέχεια

2008, Μάρτιος Ναρκοθέτιδες Τοπικότητες   4/3/2008   «Τοπική Αυτοδιοίκηση και Πράσινη Οικονομία» τιτλοφόρησαν τη προσυνεδριακή συζήτηση του ΠΑΣΟΚ στο φουαγιέ του ερειπιώδους Δημοτικού Θεάτρου: οι αντιμεταχωρήσεις «πράσινη αυτοδιοίκηση», «τοπική οικονομία» προσωρινά αγνοούνται. Δεν έχω παράπονο: το ρομποτικό κόμμα με ειδοποίησε για τη διαδικασία με ωραιότατο sms και περιθώριο ανταπόκρισης (: διακτινισμού) 24 ωρών… Προσήκουσα αντιμετώπιση ενός πρασινοφρουρού που μετέχει (θα περιαυτολογώ όσο τραβάει ο οργανισμός τους) στη διοίκηση του πρώτου κερκυραϊκού οικολογικού σωματείου, και επιφορτίστηκε με την επεξεργασία Δημοτικού Προγράμματος το 2006. ... Συνέχεια

2008, Απρίλιος Φυγόμουση Δημαρχία   1/4/2008   Τη διαμαρτυρία μου για την εγκατάλειψη της νομοθετικά κατοχυρωμένης από το 2003 Δημοτικής Όπερας, εξέθεσα ευθέως στο παραλήπτη της Δήμαρχο Μικάλεφ το προπερασμένο Σάββατο – οπότε του γνωστοποίησα και την αυτονόητη παραίτησή μου από τη λεγόμενη «Πολιτιστική Επιτροπή» του Δήμου Κερκυραίων. Δεν αρνήθηκε ο Δήμαρχος ότι εκουσίως και ενσυνειδήτως αποσιώπησε τη νομική πραγματικότητα της Δημοτικής Όπερας στις συνομιλίες του με την Εθνική Λυρική Σκηνή. ... Συνέχεια

2008, Μάιος Φρεσκοβαμμένα Δημαρχεία   8/5/2008   Τίβερης και Τάμεσης επεφύλαξαν καλές ψαριές για τους Δημοτικούς Συνδυασμούς των Συντηρητικών: από τη Ρώμη στο Λονδίνο, η παλινόρθωση διαφόρων Βουρβώνων θριάμβευσε και οι Σοσιαλδημοκράτες απώλεσαν δύο «αυτοκρατορίες» σε λίγες μέρες. Φιγούρα ιδιόρρυθμη, ο «τουρκογενής» (ο παππούς του είχε εξοριστεί από τον Κεμάλ) δημοσιογράφος και διευθυντής του περιοδικού “Spectator” Μπόρις Τζόνσον θα διαδεχτεί στο φουτουριστικό δημαρχείο του Λονδίνου τον «κόκκινο» Κεν Λίβινγκστον… Δηλαδή τον επί οκταετία εκλεγμένο Δήμαρχο που διαπραγματεύτηκε απευθείας με τον Ούγο Τσάβες συμφωνία για τη προμήθεια καυσίμων της δημοτικής συγκοινωνίας. ... Συνέχεια

2008, Ιούνιος Ματωμένη Φρουτοπία   3/6/2008   Τόπος τροπαίων η Λευκίμμη από τα χρόνια του Θουκυδίδη, απέκτησε ένα ακόμα την αποφράδα 29/5 – καθώς οι «ένδοξες», αριθμητικά υπέρτερες φάλαγγες των κατάφρακτων ΜΑΤ απώθησαν τους εξεγερμένους κατοίκους από τα οδοφράγματα. Μετά από τέτοιο εκτραχηλισμό της κατασταλτικής μηχανής, μετά το αίμα, η δυνατότητα λελογισμένης συζήτησης για τον ΧΥΤΑ χάθηκε οριστικά: ιδού, μία ακόμα ήττα. ... Συνέχεια

2008, Ιούλιος Αυτοδιοικητική Ινδικτιώνα   1/7/2008   Κατενάτσιο: σε παρελκυστικές γενικολογίες αναλώθηκε ο υπουργός Εσωτερικών στο θεματικό συνέδριο της Ένωσης Δήμων (ΚΕΔΚΕ) της 23-24 Ιουνίου για την αναδιάρθρωση του αυτοδιοικητικού χάρτη της χώρας – που προσωρινά αναβάλλεται. Να υπενθυμίσουμε ότι ήδη τον προηγούμενο Οκτώβριο διέρρευσε στον Τύπο κυβερνητικό σχέδιο να θεσμοθετηθούν (με λειτουργικό πρότυπο τις υπερνομαρχίες) 13-17 δευτεροβάθμιες αυτοδιοικήσεις στα όρια των σημερινών Περιφερειών… Ενώ οι 1.034 Δήμοι και Κοινότητες επρόκειτο να συμπτυχθούν σε 350 (ή το πολύ 400) διευρυμένους Δήμους – που αντιστοιχούσαν αδρά στις παληές Επαρχίες. ... Συνέχεια

2008, Αύγουστος Προμαχωνικές Γκαραζόπορτες   5/9/2008   Επί εξαετία το ευρωπαϊκό δίκτυο «Car Free Cities – Πόλεις Ελεύθερες από Αυτοκίνητα» (στο οποίο μετείχαν 8 ελληνικοί Δήμοι) χρηματοδοτείτο από την Ευρωπαϊκή Ένωση… Αργότερα η Ευρώπη «απετάξατο τον σατανά»: το δίκτυο επικαλύφθηκε με στοιβάδες εξουδετερωμένων ονομάτων (Access, Eurocities) μετά την τελεσφόρο αντίδραση αυτοκινητοβιομηχανιών και ελεγχόμενων κυβερνήσεων – με προεξάρχουσα τη Γερμανία. ... Συνέχεια

2008, Σεπτέμβριος Επιταχυντές Αδρανειών   16/9/2008   Το «Πείραμα του Αιώνα» ξεκίνησε τη 10η Σεπτεμβρίου στη δακτυλιοειδή σήραγγα μήκους 27 χιλιομέτρων του CERN (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικής Έρευνας) στη Γενεύη – με σκοπό να αναπαράγει τις συνθήκες της γέννησης του Σύμπαντος. Η υπόγεια κατασκευή λειτουργεί ως «επιταχυντής αδρονίων»: επιταχύνει «αδρόνια» (στοιχειώδη σωματίδια της ύλης, το όνομά τους παράγεται από την ελληνική λέξη αδρός) ώσπου να πλησιάσουν τη ταχύτητα του φωτός… Και τότε, προβλέπεται ότι αδρόνια που θα έχουν τεθεί σε αντίστροφες τροχιές, θα συγκρουστούν για να χαρτογραφηθεί επιστημονικά το φαινόμενο. ... Συνέχεια

Βιβλιογάστωρ Ενεργειακή υδρογονόβομβα   16/6/2009   Το «Σχέδιο Διαχείρισης Κρίσεως» που προτείνει στην Οικονομία του Υδρογόνου, είναι η ρυθμισμένη τεχνολογική-οργανωτική μετάβαση στο ενεργειακό καθεστώς των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΕΠ): ηλιακή, αιολική, υδραυλική, γεωθερμική κ.ά. ... Για τον Ρίφκιν κάθε σπίτι και επιχείρηση πρέπει να διεκδικήσει μερίδιο στην παραγωγή ενέργειας (και δι’ αυτής στην εξουσία) με αξιοποίηση των ΑΕΠ: με μικρές φωτοβολταϊκές μονάδες ή ανεμογεννήτριες για κάλυψη των οικείων αναγκών. ... Συνέχεια

[ταυτότητα] Αριστοτέλης Κ. Κοσκινάς   21/5/2009   3+120 λέξεις ... Συνέχεια